مشاورMBA

اقتصادی email:gh_alibeigi@yahoo.com

هدفمند کردن یارانه ها
نویسنده : غلامرضاعلی بیگی - ساعت ۱٠:٠٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/٦/٢۱
 

 اینکه در کشور ما پرداخت یارانه نیاز به هدفمند کردن دار د شکی نیست ولی نحوه انجام آن که بدلیل ارتباط موضوعی با همه اقشارجامعه ونهادهای اجتماعی مشخصا" دارای نقاط منفی ومثبت بسیاری میباشد.

 صداوسیما با انجام مصاحبه با اقشار مردم ونشان دادن تعدادی که نظر مثبت به این اقدام را دارند خود را با تصمیم دولت همراه وهمگام نشان داده ودرواقع میخواهد جامعه را آماده سازی نماید.

 دولت نیز که با اعلام معرفی حساب بانکی خودرا مصمم به انجام آن دانسته وراه هرگونه بحث وبررسی موضوع را به صاحب نظران بسته است.

  حقیر به عنوان عضوی ازجامعه وبدلیل ارتباط موضوعی آن با رشته تحصیلی واینکه هرگونه ایجاد اختلال وتورم ومشکلات به جامعه همه اقشارمردم را تحت تاثیر قرارداده ووظیفه ملی وانسانی ماست که هشدارها وراهکارهایی که به ذهنمان میرسد را قبل ازوقوع پیش بینی واعلام کنیم.

 برای اینکه بتوانیم بهتر به تجزیه وتحلیل موضوع بپردازیم ابتدا باید ابعاد مختلف موضوع را تعریف کنیم:

 هدفمند کردن یارانه ها :

اصطلاحی است که دولت برای حذف یارانه بسیاری از حامل های انرژی وسایر مواردی همچون نان و... عنوان نموده است.

 پرداخت نقدی یارانه ها:

پرداخت نقدی یارانه ها به مردم بمنظور جبران فشارهزینه ناشی از پرداخت مبلغ واقعی اقلامی که قبلا" سوبسید دار بوده اند.

 هدف اصلی:

 با توجه به سوبسید دار بودن حایل های انرژی وسایر اقلام  منجرگردیده تا مصرف آنها توسط مردم معقول نبوده وبیش از متوسط جهانی میباشد وهمچنین منجرمیگردد بسیاری از این اقلام به خارج ازمرزهای ایران قاچاق گردد ،وهمچنین بدلیل تساوی درپرداخت یارانه بین فقیر وغنی تفاوتی گذاشته نشده درصورتی که مصرف کنندگان اصلی افراد غنی میباشند .

 روش انتخابی:

ثبت نام ودریافت اطلاعات خانوار وشماره حساب بانکی ودرمرحله بعد حذف وپرداخت نقدی یکباره یارانه ها.

 باتوجه به موضوعات فوق به بررسی نقاط قوت وضعف موارد میپردازیم:

هدفمند کردن یارانه ها:

موضوع سوبسید های اعطایی به برخی از اقلام یکی از مسائلی است که از گذشته ها بعنوان راهکاری درجهت منتفع نمودن مردم کشور از منابع سرشار ملی بوده وبه هرحال با توجه به حق مردم از برخورداری مناسب تر از دیگران یک حق طبیعی بوده وهست وبه این خاطر هیچ یک از دولتها به فکرحذف آن نمیافتادند وفقط درطول سالها افزایشی درآن صورت میگرفت .

 لازم است تصمیم گیرندگان دولتی بدانند که هرچند مردم کشور ما ازسوبسیدهایی استفاده میکنند که به هر حال بدلیل وجود منابع سرشار آن درکشور به نوعی حق مسلم آنهاست ولی درقبال آن بسیاری از منابع وکالاهای خارجی را بسیار گرانتر از آنچه خارجیها تامین میکنند استفاده میکنند از جمله خودروو... که جزو اقلام اصلی بشمارمیرود بنابراین این توجیه که چراباید اقلام سوبسید دار ارزان تر از خارج باشد دلیل قانع کننده ایی با توجه به شیوه وسیاست های اقتصادی ما نمیباشد.

 پرداخت نقدی یارانه ها:

 یکی از مباحث مهم اقتصادی درمبحث تورم تجویز نقدینگی به جامعه است ،این تجویز هرچند درکوتاه مدت چنین استنباط میشود که منجر به بالا بردن قدرت خرید مردم میشود ولی دربلندمدت به صراحت دیده خواهد شد بعلت تاثیر مستقیم بر سطح عمومی قیمتها کارایی خودرا از دست میدهد ،همانگونه که دولت بارها درافزایش حقوق ودستمزد این موضوع را تجربه کرده است وبخصوص در هماهنگی حقوق ودستمزد نیز مجددا" تجربه شد ،حال درسیستم پرداخت نقدی یارانه ها بدلیل اقدام برابر درحذف یارانه ها این تاثیر دوبرابر خواهد بود وحتی میتوان پیش بینی کرد که سه عامل منفی دریکجا به مردم تحمیل خواهد شد:

١- بدلیل پرداخت نقدی یارانه ها سطح عمومی قیمتها بالاجبار بالا خواهد رفت.

٢-بدلیل حذف یکباره یارانه ها قیمت تمام شده کالاها درحد قابل توجه افزایش یافته ومنجر به افزایش قیمت توسط تولید کنندگان وعرضه کنندگان خواهد شد.

٣-بدلیل دریافت نقدی یارانه ها مصرف عمومی مردم بالا رفته وبدلیل افزایش هزینه خانوار بدلیل حذف یارانه ها وعدم امکان تطبیق دریافتها وپرداختها بدلیل مجزا بودن آنها از نظر زمانی ومکانی مشکلات ومتوسط سطح عمومی درآمد خانوار کاهش یافته وسطح رفاه عمومی خانوار کاهش میابد.

 درواقع موقعی که توسط دولت سوبسید داده میشد (سوبسید دریافتی با هزینه کالای سوبسیددار)این تنظیم وارتباط موضوعی دریافت وپرداخت توسط دولت صورت میگرفت ودرصورت حذف عامل دولت وواگذاری آن به مردم این هماهنگی صورت نخواهد گرفت وبعد از مدتی مبالغ ریالی دریافتی برای مردم عادی  ودرمقابل هزینه ها گم خواهد شد درصورتیکه هزینه برطبق فیش های غیرمنتظره خودنمایی کرده وبسیاری را درپرداخت آنها عاجز خواهد نمود ومشکلات وتبعات زیادی از بابت صورتحسابهای پرداخت نشده واشتراکهای معلق ایجاد خواهد نمود.

 نتیجه گیری اینکه بتوانیم یارانه ها را رویه معقول تری بدیم شکی نیست واینکه این حق مردم است که امتیازی دربهره برداری از منابع ملی داشته باشند نیز معقول است ولی قطع یکباره سوبسید وپرداخت نقدی آن نه تنها راهکار عملیاتی معقول وعلمی نیست بلکه ظلم مضاعف برمردم وایجاد مشکلات بزرگتر از وضعیت موجود است.

 بنظر اینجانب انتقال وانجام مرحله ایی این کار توام با ایجاد امتیاز وکاهش هزینه خانوار با حذف وکاهش عواملی که بهر حال مردم ما هزینه بالاتری نسبت به مردم کشورهای خارجی متقبل میشوند،وهمچنین به جای پرداخت نقدی انتقال آن به مایحتاج عمومی مردم وحذف هزینه آنها ازقبیل تحصیل رایگان ،بهداشت رایگان، اسکان رایگان ....که بخشی از این موارد حجم وسیعی از هزینه خانوار را به خود اختصاص میدهد نه تنها منجر به ایجاد تورم درجامعه نمیگردد بلکه هدف اصلی دولت مبنی به اقشاربی بضاعت وکم توان وانتقال یارانه از بخش مرفه به این اقشار را فراهم میاورد ،لازم به ذکر است اقشار مرفه نیز جزو اقشارمردم بوده وبا توسعه راهها وایجاد تسهیلات ویژه به آنها میتوان به رشد سرمایه گذاری واشتغال دست یافت.