مشاورMBA

اقتصادی email:gh_alibeigi@yahoo.com

تثبیت نرخ ارز چرا؟
نویسنده : غلامرضاعلی بیگی - ساعت ٩:۱٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱٢/۱٩
 

سالهاست که درکشورما روش تثبیت نرخ ارز توسط مشاوران اقتصادی دولت تجویز شده ومورد استفاده قرارمیگیردودراین روش به منظورکاهش ارزش واحد پولی کشور(ویا بهتربگوییم کاهش قدرت رقابت پذیری کشور) وبرای کنترل قیمت ارز  دولت مجبور به تزریق ارز خواهد بود که خود منجر به کسری تراز جاری شده ومنجر به کاهش حجم پول درجریان خواهد گردید وبالعکس یعنی دراین روش ناچار به مداخلات روزمره ویا مقطعی دربازار ارزبرای جلوگیری از ایجاد اختلاف قابل توجه درقیمت مصوب وبازارسیاه ارز خواهد بود که این کاهش وافزایش حجم پول توسط دولت خود میتواند اثرات تورمی ورکودی درجامعه داشته باشد.

 روش نرخ ارز شناور دراین روش دولت هیچگونه دخالتی دربازار ارز نداشته ونرخ ارزبرطبق عرضه وتقاضا تعیین میشود درواقع تغییرات نرخ ارز تابعی است از تغییرات عرضه تقاضای ارز دربازارودراین روش دیگرتجویز ارز که میتوانست به کسری تراز جاری منتهی شود توسط دولت منتفی بوده ودولت میتواند بجای صرف وقت وتوان خود درتثبیت نرخ ارز درسایر اهداف اقتصادی خود متمرکز باشد.

 بدلیل وابستگی درآمد ارزی کشور ما به درآمدنفتی لذا هرگونه افزایش درآمد نفتی منجربه افزایش ذخایر ارزی کشورشده واین خود منجر به افزایش حجم پول درجریان وافزایش پایه پولی کشورمیشود.

 معمولا" کشورهایی که احساس میکنند به دلایل مختلف ازجمله کمبود منابع ارزی توان تامین ارزموردلزوم بازار نداشته وبدلیل افزایش بی رویه تقاضا نسبت به عرضه قیمت ارز با رشد بی رویه ایی مواجه میگردد وارزش پول داخلی تضعیف میگردد ویا حتی برخی از کشورها بدلیل داشتن منابع ارزی کافی درجهت حمایت از صادرات بااستفاده از روش تثبیت نرخ ارز ونگه داشتن نرخ ارز درسطح مطلوب وممانعت از کاهش بی رویه آن اقدام میکنند.

 البته روشهای دیگری نیز همانندنرخ ارز تعدیل شده ونرخ ارز مدیریت شده و... که روش های ترکیبی بوده که دربرخی کشورها مورد استفاده قرارمیگیرد.

 به هرحال درکشور ما احساس میشود که درگذشته به دلیل کمبود منابع ارزی وعدم پوشش کامل نیاز بازار ودولت بناچار اقدام به تثبیت نرخ ارز به منظور جلوگیری از افزایش افسارگسیخته نرخ ارز گردیدوشاید درآن مقطع گزینه خوبی برای مدیریت بازار ارز بود ولی متاسفانه با وجود افزایش بیش از ١٠٠% درآمدهای ارزی دولتی ناشی از درآمد نفتی که میتوانست تاثیر بسزایی در عرضه ارز به بازار وکاهش حجم پول(ریالی) درگردش وکاهش نرخ ارز ومتقابلا" افزایش ارزش پولی داخلی ودرنهایت منجر به کاهش تورم نیز گردد(زیرا عرضه ارز توسط دولت درواقع بافروش آن به بازار صورت میگیرد).

 حال میبینیم با وجود تغییرات قابل توجه صورت گرفته دردرآمد ارزی کشور وبدلیل استفاده از روش تثبیت نرخ ارز نه تنها این افزایش درآمد ارزی هیچ تاثیر مثبتی دربازار ایجاد ننموده بلکه بجای اتخاذ تصمیمات جدید اقتصادی تاثیر گذار بیکباره دولت نسبت به تهدید وجریمه بازاردرصورت فروش ارزبالاترازنرخ مصوب نمود که این خود عامل وبهانه بسیار خوبی برای سوء استفاده سودجویان شدبطوری که تابلوی همه صرافان مزین به نرخ بانک مرکزی گردید(درگذشته حداقل بین نرخ بانک مرکزی وبازار یک فاصله معقولی وجود داشت وهمانند روش نرخ شناورارز مردم به راحتی با همان نرخ ها نسبت به خرید وفروش ارز میپرداختند)که درعمل بدلیل فاصله قابل توجه بین نرخ بانک مرکزی وبازارارز دروضعیت کنونی صرافان به بهانه تهدید وجریمه دولت به نرخ تابلو(بانک مرکزی ) خرید میکنند ودرهنگام فروش به نرخ بازار سیاه که منجرشده بادست دولت سوءاستفاده های کلانی نصیب دلالان وفعالان بازار گردد.

 بنابراین مشاوران اقتصادی دولت اصولا" باید مشاوره علمی اقتصادی دولت را قبل از بروز بحران و بروز چنین وضعیتی بدهند که خسارات چنین مواردی بسیار بالا وجبران آن دربرخی موارد مشکلات زیادی رابرای مردم ودولت بدنبال خواهد داشت .